Mój Prąd 5.0 – dla kogo i na jakich zasadach przyznawano dofinansowanie?

Ze względu na ciągły rozwój energetyki prosumenckiej i wsparcie sektora OZE, w naszym kraju uruchomiono program Mój Prąd. Piątą odsłoną przewidzianego systemu dopłat zostali objęci posiadacze ekologicznej i energooszczędnej instalacji fotowoltaicznej. Od 22 kwietnia 2023 roku ruszyła możliwość składania wniosków o przyznanie dotacji w ramach programu Mój Prąd 5.0. Maksymalna kwota otrzymanego dofinansowania mogła sięgnąć nawet 58 tys. złotych!

Kto mógł skorzystać z systemu dotacyjnego i na jakich zasadach? Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowymi informacjami w poniższym artykule!

Jakie zmiany wprowadził Mój Prąd 5.0?

Realizacja programu Mój Prąd zaplanowana jest na lata 2019-2025 co oznacza, że wkrótce możemy spodziewać się kolejnej już edycji, która ma na celu wsparcie inwestycji w energooszczędne źródła energii. Mój Prąd 5.0 skutkował istotnymi zmianami w związku z rozwojem energetyki prosumenckiej dzięki optymalizacji kosztów zużycia pądu i zwiększeniu jego autokonsumpcji. Można więc stwierdzić, że program w zakresie rozwoju OZE podtrzymywał idee wyznaczone podczas poprzednich edycji. Co jednak istotne – pierwsze trzy jego odsłony przewidywały wsparcie finansowe wyłącznie dla posiadaczy własnej mikroelektrowni słonecznej, jednak już po uruchomieniu IV naboru zaczęto sugerować pojawienie się nowych rozwiązań. W efekcie dofinansowaniem zostały objęte także magazyny ciepła, energii elektrycznej i systemy zarządzania energią HEMS/EMS. Należy również pamiętać, że Mój Prąd 5.0 dotyczył zakupu i montażu fotowoltaiki o mocy elektrycznej od 2 do 10 kW.

 Oprócz wymienionych urządzeń, oferujących kompleksowe wsparcie dla rozwoju niskoemisyjnych i efektywnie energetycznych budynków, program Mój Prąd 5.0 wprowadził również dotacje do pomp ciepła i kolektorów słonecznych. To z kolei oznacza, że przewidziane wsparcie finansowe objęło swoimi warunkami najszerszy zakres inwestycji. Warto zaznaczyć, że ostateczny budżet programu wyniósł 950 milionów złotych, a sam nabór trwał do grudnia 2023.

Mój Prąd 5.0 – dla kogo był kierowany?

Dofinansowaniem przyznanym w ramach programu Mój Prąd 5.0 zostały objęte osoby fizyczne, które wytwarzają energię słoneczną na własne potrzeby. Co jednak istotne – dopłata była przewidziana dla prosumentów, rozliczających się wyłącznie w systemie net-billing. Z tego względu wskazywano, że do grupy beneficjentów zaliczano:

1. Grantobiorcy, którzy rozliczają się w systemie net-billing, a którzy do tej pory nie skorzystali z dopłaty do systemu PV.
2. Wnioskodawcy, rozliczający się za pomocą systemu opustów, którzy nie otrzymali dotychczas dopłaty do fotowoltaiki. Warunkiem jest natomiast przejście na system net-billing.
3. Osoby, które skorzystały z dotacji w poprzednich odsłonach programu Mój Prąd – zasada ta dotyczy beneficjentów, których mikroinstalacja została opłacona i przyłączona do 01.02.2020 roku. Istotnym warunkiem jest także konieczność zmiany systemu rozliczeń na net-billing i zgłoszenie do dofinansowania dodatkowych urządzeń spośród tych, które są wymienione w programie Mój Prąd.

Mój Prąd 5.0 – zasady otrzymania dotacji

Otrzymanie dotacji w ramach programu Mój Prąd przewidziano dla instalacji fotowoltaicznych rozpoczętych nie wcześniej niż przed datą początkową kosztów kwalifikowanych, czyli 01.02.2020 roku. Co więcej, o dofinansowanie można było wnioskować tylko w sytuacji zakończenia przedsięwzięcia, a więc gdy wszystkie instalacje i urządzenia wskazane w programie zostały zamontowane, przyłączone, opłacone i zgłoszone do właściwych instytucji.

Wysokość dofinansowania w ramach programu Mój Prąd 5.0

Wartość pieniężną, przeznaczoną na częściowe pokrycie zakupu i montażu, podzielono na dwie kategorie. Do pierwszej z nich zaliczały się instalacje fotowoltaiczne, którym przysługiwała dotacja o wartości 3 tys., 6 tys. lub 7 tys. złotych (w zależności od tego, czy prosument decyduje się na fotowoltaikę, czy montaż systemu wraz z dodatkowymi urządzeniami). Z informacji podanych na stronie https://mojprad.gov.pl/ wynika, że drugą kategorię stanowiły dopłaty do urządzeń dodatkowych w wysokościach podanych poniżej:

• magazyn ciepła – do 5 tys. złotych,
• gruntowe pompy ciepła grunt/woda i woda/woda – do 28,5 tys. złotych,
• pompy ciepła powietrze/woda o podwyższonej klasie efektywności energetycznej – do 19,4 tys. złotych,
• pompy ciepła powietrze/woda – do 12,6 tys. złotych,
• pompy ciepła typu powietrze/powietrze – do 4,4 tys. złotych,
• magazyn energii elektrycznej – do 16 tys. złotych,
• system zarządzanie HEMS/EMS – do 3 tys. złotych,
• kolektory słoneczne c.w.u – do 3,5 tys. złotych. 

Jak można więc wywnioskować, najbardziej premiowanym rozwiązaniem był zakup i montaż instalacji PV wraz z urządzeniami dodatkowymi. Widać też, że w dużej mierze wysokość otrzymanego dofinansowania uzależniono od rodzaju wybranej pompy ciepła. Co jeszcze istotne, dofinansowanie do mikroinstalacji (bez urządzeń dodatkowych) o wartości 6 tys. złotych nie mogło przysługiwać prosumentom korzystającym już wcześniej z dopłaty. Z kolei to właśnie wnioskodawcy, którzy dawniej otrzymali dofinansowanie w ramach programu Mój Prąd, jako jedyni mieli możliwość pozyskania środków w wysokości 3 tys. złotych, przeznaczonych na zakup i montaż fotowoltaiki wraz z urządzeniem zwiększającym jej autokonsumpcję.

Program Mój Prąd 5.0 – wymagana dokumentacja

W celu złożenia wniosków, beneficjenci programu Mój Prąd 5.0 byli zobowiązani do dostarczenia wskazanej poniżej dokumentacji. Dopiero po spełnieniu określonych wymogów umożliwiono im ubieganie się o przyznanie dofinansowania. Jakie formalności należało uwzględnić? 

• Wydane przez Operatora Sieci Dystrybucyjnej potwierdzenie przyłączenia do sieci energetycznej, zaświadczenie o korzystaniu z systemu net-billing, a także dokument, potwierdzający datę przyłączenia mikroinstalacji do sieci,
• imienne faktury lub paragony, potwierdzające dostawę i montaż instalacji PV, 
• potwierdzenie dokonania płatności za faktury związane z wykonaniem fotowoltaiki i uwzględniające elementy, które zostały zgłoszone do systemu dotacji, 
• protokół odbioru prac od wykonawcy lub wniesione przez grantobiorcę oświadczenie o samodzielnym montażu dodatkowych elementów,
• kartę produktu i/lub etykietę energetyczną w zależności od podanych informacji o urządzeniu.  

Opcjonalnie trzeba było dołączyć pełnomocnictwo, jednak dotyczyło to sytuacji, w których wniosek składano w imieniu wnioskodawcy. 

Dowiedz się również, czym jest prosument lokatorski i w jaki sposób system rozliczeń przekłada się na rozwój zielonej energii w budynkach wielolokalowych.

Czy Mój Prąd 5.0 okazał się skuteczny?

Niedługo po uruchomieniu nowego systemu dopłat, wyczerpano pulę przewidzianych w budżecie środków. Ze względu na tak duże zainteresowanie rozwojem fotowoltaiki w naszym kraju, zwiększono pulę dofinansowania do instalacji fotowoltaicznej. Finalnie, na realizację programu, przeznaczono prawie miliard złotych! Jak wynika z zapowiedzi  NFOŚiGW prosumenci mogą spodziewać się szczegółowych informacji na temat nowej edycji programu – Mój Prąd 6.0, do którego nabór zaplanowany jest na rok 2024. Jednak wciąż dokładny termin i warunki otrzymania dotacji w ramach kolejnej odsłony Mój Prąd, nie zostały ostatecznie potwierdzone.